Cholesterol is een vetachtige stof die onder andere als bouwstof dient in ons lichaam. Cholesterol is noodzakelijk voor de ontwikkeling van ons lichaam. Het is namelijk o.a. nodig voor het maken van cellen en hormonen. Voor een deel wordt cholesterol aangemaakt door ons eigen lichaam. Het andere deel wordt via onze darmen opgenomen uit de voeding die wij eten. Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed is ongezond.
Er zijn 2 soorten cholesterol: LDL-cholesterol en HDL-cholesterol. Het LDL-cholesterol kan tijdens het vervoer door je lichaam aan beschadigingen van de wanden van de bloedvaten blijven plakken, waardoor deze nauwer kunnen worden en het bloed er moeilijker doorheen kan stromen. De beschadigingen aan de wanden van de bloedvaten ontstaan door roken, verhoogde bloeddruk en ouderdom. HDL haalt het teveel aan cholesterol weer op en transporteert dit naar de lever. In de lever wordt het cholesterol vervolgens afgebroken. LDL draagt bij aan het ontstaan van hart- en vaatziekten en HDL beschermt hiertegen. LDL wordt ook wel het “slechte” cholesterol genoemd en HDL het “goede”.
Er zijn 2 getallen die bepalen of iemand te hoge cholesterolwaarden heeft en derhalve ook een hoger risico loopt op het krijgen van hart- en vaatziekten, te weten het totaalcholesterol en de cholesterolratio. Een te hoog cholesterol merk je doorgaans niet direct en zal bij een vermoeden ervan door middel van een bloedonderzoek moeten worden bepaald. Bij het totaalcholesterol wordt het cholesterolgehalte in millimol per liter bloed gemeten. Is dit gehalte lager dan 5, dan is sprake van een normaal gehalte. De cholesterolratio geeft verhouding LDL/HDL aan. De wordt berekend door het totaalcholesterol te delen door de waarde HDL. De ratio hoort kleiner dan 5 te zijn.
Leefstijl heeft een grote invloed op het cholesterolgehalte. Zo kunnen roken, weinig lichaamsbeweging of een eetpatroon met veel verzadigd vet negatief bijdragen aan het totaalgehalte aan cholesterol en aan de verhouding LDL/HDL cholesterol. Overgewicht, diabetes type II en een traag werkende schildklier kunnen ook oorzaken van een hoog cholesterol zijn. Daarnaast geldt dat er in sommige gevallen sprake is van erfelijke aanleg voor een te hoog LDL-cholesterol gehalte in het bloed. Hiervoor is nog geen oorzaak bekend.
Voldoende bewegen en stoppen met roken dragen positief bij aan het cholesterolgehalte. Daarnaast is voeding erg belangrijk. Hieronder een aantal voedingstips die niet ingewikkeld zijn om toe te passen:
- beperk het gebruik van verzadigd vet. Verzadigd vet komt voor in chips, koekjes, taart, snacks, roomboter, margarine, volvette kaas, slagroom, volle melkproducten, vet vlees
- kies voor de magere varianten van zuivel en vlees
- Vervang producten met verzadigd vet eens door producten met onverzadigd vet, zoals noten, zaden, avocado, vis, olijfolie, halvarine
- eet vooral volkoren producten, zoals volkoren brood, volkoren pasta, zilvervliesrijst
- eet voldoende groenten, zo’n 250 gram per dag
- eet minstens 2 stuks fruit per dag.
Zoals omschreven is cholesterol op zichzelf niet slecht en heb je het zelfs nodig, echter teveel cholesterol en dan met name van het LDL-cholesterol is wel ongezond, want het verhoogd o.a. de kans op hart- en vaatziekten. Gelukkig kun je hier zelf invloed op uitoefenen door voldoende te bewegen, gezond te eten en te stoppen met roken. Lees ook mijn eerdere blogs nog eens over bewegen en de schijf van vijf.
Heb je zelf een verhoogd cholesterol en wil je samen met mij kijken hoe we door aanpassingen in jouw leefstijl daar iets aan kunnen doen? Neem dan contact met mij op voor een telefonisch kennismakingsgesprek en/of het maken van een afspraak. Kijk op www.merlijnvoedingsadvies.nl of stuur een bericht naar [email protected]